Jak zauważył mieszkający w Nowym Jorku kompozytor Jakub Polaczyk, twórcy muzyki świątecznej pochodzili do swych utworów w różny sposób. Także dzisiaj niewiele się w tym względzie zmieniło.
„” – przypomniał w rozmowie z PAP Polaczyk.
Także czteroaktowa opera Rosjanina Nikołaja Rimskiego-Korsakowa „Noc wigilijna” czerpie z tekstów. Były to ukraińskie kolędy.
„” – zauważył Polaczyk.
Pochodzący z Krakowa kompozytor, który od dziewięciu lat mieszka w USA dodał, że także w II „” (Bożonarodzeniowej) Krzysztofa Pendereckiego nie ma słowa. Znajduje się tam natomiast cytat muzyczny z „Cichej nocy” stanowiącej główny element utworu.
Inaczej jest u mistrza włoskiej muzyki instrumentalnej Arcangello Corellego. Jego Concerto Grosso op. 6 nr 8 zwane „Noc Bożego Narodzenia” nie zawiera ani żadnego cytatu słownego, ani też muzycznego. Odnosi się do świąt poprzez specyficzny klimat, radość i charakter pastoralny.
W nawiązaniu do kompozytorów z bliższych nam czasów, których twórczość uwzględnia tematykę świąteczną, Polaczyk wymienił Amerykanina Kevina Putsa z jego operą „Cicha noc” powracającą do I wojny światowej, gdzie elementem scalającym jest pokój. Przypomniał też o Francuzie Olivierze Messiaenie autorze kolędy, utworu na fortepian, „Dwadzieścia spojrzeń na Dzieciątko Jezus”.
„” – zaznaczył kompozytor, który jest m.in. absolwentem krakowskiej Akademii Muzycznej.
Mówiąc o swojej twórczości, przyznał, że jest mu bliskie nawiązywanie do elementu świątecznego. Kiedy na stypendium Uniwersytetu Carnegie Melon w Pittsburghu spędzał pierwsze święta poza domem do kwartetu smyczkowego „Kartki z Pittsburgha” wplótł cytat muzyczny z „Wśród nocnej ciszy”. W utworze na smyczki „Kartka świąteczna” dla orkiestry z Lexington wprowadził w technice barokowej kanonu cytat z „Lulajże Jezuniu”, całkowicie kolędę przekształcając.
Zdaniem Polaczka kompozytorzy muzyki rozrywkowej opisują święta w różnym kontekście. Jest tam śnieg, zima, specyficzny czas w roku, np. w „” (Białe Boże Narodzenie). Występuje w tych utworach element słowny, ale na ogół bez nawiązania do kolęd.
„” – akcentował Polaczyk.
Podał za przykład “” (Szczęśliwych Świąt Bożego Narodzenia – Wojna się skończyła) Lenona, który był pacyfistą.
Z polskich kompozytorów wskazał na Zbigniewa Preisnera autora pastorałek związanych z muzyką filmową i „Kolędy dla nieobecnych”, Zygmunta Koniecznego, który skomponował muzykę do spektaklu „Kolęda Nocka”, Skaldów z utworem „Będzie kolęda” oraz „Dzień jeden w roku” Seweryna Krajewskiego z Czerwonych Gitar.
„Boże Narodzenie jest związane z naszą kulturą, ładunkiem emocjonalnym. Święta, zwłaszcza w Polsce, są szczególnym czasem w roku. Człowiek dorasta, a święta wraz z nim. Są to wielkie wspomnienia, kartki z pamiętnika. Odwołując się do świąt, odwołuję się do pamięci. Jest to dla mnie bardzo osobiste” – przyznał Polaczyk.
